باغهای یکدست خزان دیده انار یکی یکی دارند از پشت چینه های گلی ودیوارهای سنگی پیدا می شوند.بادپاییزی که توی دره سرسبز کوهستانی گیر افتاده،دایره وار برگهای ریخته شده روی زمین را دور هم جمع کرده ومیون پاهایم می پیچد.سنگینی جعبه را روی بازوی چپم می اندازم .کمرصاف میکنم وگردن می کشم تا زودتراز اینکه به تخته سنگ سربالایی جاده برسم،خانه باغ و درخت چنار وسطش را ببینم.

تا صدای حبیب اقا را که داشت با صدای بلند سلام میکرد،از دور شنید.نگاهش را از من گرفت.برگهای ریخته شده پای درخت را جارو زد، روی خاک باغچه ریخت و قالیچه کوچک دستباف را زیرسایه درخت پهن کرد.

ساعتی بودکه نگاهم طرح آهوی روی قالیچه را دور میزد.استکان چایم سرد سرد شده بود.

_روزی که رعنا به دنیا آمد این درختو براش تو بهترین نقطه باغ کاشتم...خدابیامرز هاجر، مادر رعنا،خاطر این درختو مثل خاطر رعنا می خواست...نگاه کن دوتایی باهم قد کشیدن ورعنا شدند.

میون صدای زنگدار حبیب آقا ،صدای ریز رعنا ،که پشت درخت،زیرلب آواز می خواند توی گوشهام جابه جا می شد.نمی دیدمش ولی سایه بلندشو که با موهای ریخته روی شانه اش بازی میکرد ،درست کنار من روی زمین پهن شده بود.

دیگر مثل گذشته توان نگه داشتن بار سنگین را ندارم.جعبه  توی دستم مدام جفت شانه هایم را به سمت خودش میکشد و میون قدمهام لنگر می اندازد.

از وقتی طوفان سال گذشته نیمی از دیوار گلی باغ را ریخت.دوباره بعداز گذشت سالها ،زخم حرفها و کنایه های قدیمی سرباز کردونقل جمعهای بعدازظهر کلاه دوره ای های بالای روستا شده.بارها با چشم خودم دیده ام ،هرکه از ریش سفیدهاو بزرگای ده که از کنار باغ رد می شوند واز ریختگی دیوار درختان بلند و بدون بار انار که شاخه در هم برده اند و زمین پراز علف زیر درختان را می بینند.ناخداگاه سر تکان می دهند:

_کجایی حبیب...که روزگار وفا نداره...با هزار زحمت اولاد بزرگ کن ...آخرش.

سرفه ام گرفته.حس میکنم یک لایه خاک روی چشمهایم را پوشانده است.پلکهایم را سریع و محکم به هم می زنم ولی هنوز دانه های ریزخاک توی چشمم است.خاک...خاک ریخته جلوی خانه عمو حیدر است که همیشه روزهای بادی ، چشم کوچک و بزرگ که از کنار خانه اش رد می شوند را بی نصیب نمی زاره.سه ماهی است که دیوار باغ و خانه اش را تخته سنگهای سفید و قهوه ای زده و تمام پنجره های چوبی خانه اش را فلزی کرده.به قول خودش:

_خانه و باغ اول آبادی ...نمای آبادیه.

آنوقته که نگاه سنگین و طلبکارانشو به سمت خانه حبیب آقا پهن می کنه وبا باد توی قبقبش مدام میگه:

_حالا که این خونه صاحب درست و حسابی نداره ...ما باید خاکشو بخوریم.

ولی حالا فقط از خانه حبیب آقا که وقتی سقف گنبدی خانه اش رنگ عوض میکند و رنگ دیوار کاهگلیش تا کمر قرمز میشود ،میشود فهمید که چه قدر باران باریده.

هنوز پس از سالها وقتی نگاهم به خونه باغ می افتد، عین آنوقتها پاهایم میگیرد:

_یونس جان مادر !می خوای بری وردست حبیب آقا کار کنی حرفی نیست.همه مردم میدونن

اون تو رو جای پسر نداشتش قبول کرده...حلال وحروم سرشه...مردم تو آبادی روی جونش قسم می خورن...ولی مادر من می دونم تو دلت کجا گیره...جلوی تقدیرو نمی شه گرفت مادر!

چیزی یکدفعه مچ پایم را می سوزاند.سریع عقب میکشم.یکی از انارها از روی جعبه توی سرازیری جاده گم می شود.در خونه عمو حیدر که به ضرب به هم می خورد،می فهمم کار پسرش بوده که دوباره با تیروکمون چوبیش پاهارو نشونه گرفته وفرارکرده.صدای عموحیدرو از گودی زیرجاده می شنوم.تا چشمش به من افتاد،انار توی دستش را به طرفی پرت کردو دستهای خاکیش را با کنار شلوارش پاک کرد.از زیر سبیلهای پرپشت جوگندمیش که مدام تکان می خورد صدایش را می شنوم:

_یونس...پسر...باز داری برای حبیب انار خیرات می کنی...تنها اولادش بهش وفانکرد ،تو چرا دلسوزه اون شدی...مثل اینکه انارات زیادی کرده؟!

باد جاده را رد کرده وخاک سرخ کوه و جاده را روی تمام قبرستان پهن می کند.از دورفقط زینت خانم با چادر سفیدش که مثل همیشه کنار قبر جعفرآقا خدابیامرز نشسته و علفهای هرز کنار سنگ را می کند و سنگ سیاه ایستاده بالای سر قبر حبیب آقا پیداست.

تا صدای زمخت چرخهای ماشین را می شنوم ،که سنگهای ریزو درشت جاده رااز زیر لاستیکهایش پس میزند.از جایم می پرم.خودش است.نور آفتاب را که روی سقف قرمز مینی بوس ،این وروآن ور می رود ،می بینم.لباس خاک خورده ام را می تکانم وبا چند انار توی دستهایم، سایه بلند مینی بوس را روی بدنه سنگی کوه دنبال می کنم.

صدای ماشینش را خوب می شناخت.سریع موهای سیاهش را زیر روسریش زد ، دنباله ریشه دارروسریش را روی شانه اش انداخت و دستی به روی دامن بلندش کشید.صدای بسته شدن در ماشین را که شنید .در چوبی باغ را باز کرد.

_آقا منصور یکی از خریدارای بزرگه اناره...یه اشاره کنه تو چند ساعت ،زیر دستاش تموم انارای عروسک باغ رو گلچین می کنن.نگاش کن...فکر کنم امسالم بدجوری چشمش انارای باغو گرفته.

گوشهایم به حبیب آقا بود ولی از بالای درخت نگاهم مدام به آقا منصور بود که زیر سایه بلندترین درخت انار باغ روی چهارپایه چوب گردو نشسته بودوپاروی پا انداخته بود.هم در ختای پربار انارو که از بار زیاد سرشاخه هاشون به زمین رسیده بود وبا ولع تمام ورانداز می کرد و هم  چوبی که گوشه لبش گذاشته بود ومدام دورتارور لبش می چرخاند.

_یونس!؟یونس!؟حواست کجاست پسر؟دست بجنبون...آقا منصور تا ظهر بارشو می خواد.

شاخه را که از توی دستم رها کردم ،تصویر رعنا که لبخندبه لب سینی چای را برای آقا منصور می برداز جلوی نظرم رد شد...انارهای توی دستم را از بالای درخت توی دستهای حبیب آقا که پای درخت به سمت من گرفته بود ،پرت کردم.

نورآفتاب ،گوشه آینه اتوبوس درست روبه روی من ایستاد.چشمهامو ریزتر می کنم.ساک سیاهش را روی زمین گذاشته وچادرش را روی صورتش کشیده.مینی  بوس که رفت گوشه چادرش  را به سمت خودش کشید.آنقدر آرام قدرم برمیدارد که نور آفتاب درست روی سرش حرکت می کندودانه های قرمز رنگ براق روی زمینه سیاه چادرش چشم را میزند.

آخرین جعبه انار را که توی ماشین گذاشتم .زیر سایه کم رمق دیوار ایستادم و به رعنا که مثل دختربچه ای با پیرهن گلدار با دامن چیندار و موهای ریخته توی صورتش، از       توی آینه ماشین به صورت خسته ام می خندید نگاه میکردم.

_یونس  قشنگ نیست؟!بیا خودتو تو آینه نگاه کن عین خمیر وارفته شدی...تاکی می خوای خودتو اسیر باغوکار کنی؟یه نگاه به آقا منصور بنداز،آقای خودش وارباب خودش...مگه تو وبابا چه چیز ازاون کمتر دارین؟

خیلی زود خنده از روی لبهایش رفت.اون موقع معنی حرف رعناررادرست نفهمیدم .ولی منظور نگاه آقا منصوروخوب فهمیدم.وقتیکه به چهارچوب در باغ تکیه زده بود و سایه کلاهش را از روی صورتش کنار بردومثل خریداری که برق سرخی انار چشمهایش را گرفته باشد، صورت گل انداخته رعنا که سر به زیر انداخته بود و انگشتهایش را میون ریشه های روسریش بازی میداد،چشم می چرخاند.

_حبیب آقا وقتی انارا رنگ تو پوستشون افتاد ،گارگراروبا تموم وسایل می فرستم...خودمم حتما خدمت می رسم...شما فقط بالا سرشو وایسین...راستی یونس! شب تا صبح هوای باغو داشته باش ...بارزیاده و دزد فراوون...

هنوز حرفی نزده...ولی از تکانهای ریز شانه اش از زیر چادر و دانه های اشکی که بی صدا روی سنگ خاک خورده حبیب آقا گل می کنه، می فهمم توی دلش چه خبره.

گریه های بلند زینت خانم که چهار زانو کنار قبرجعفرآقا نشسته و دستهاشو به سینه و زانو میزنه...بغض فرو برده منم می شکنه.

_تو که رفتی ...خیلی زود حبیب آقا عصا دستش گرفت ومنم بعد از فوت مادرم شدم عصای پیریش...خونه نشین شده بود و مدام چشمش به در بود ...باغو که آقا منصور به زور ازش گرفت ،خیلی دووم نیاورد.این انارها هم قسمت تو شد .تا فصل انار بود ،انار تازه خیرات می کردم...حالا که گذشته اینهارو زیرخاک تازه نگه داشتم.

باد که چادرش رااز روی صورتش کناربرد.برای لحظه ای نگاهم به چهره اش افتاد.که تمام خطوط شکسته صورتش توی نور آفتاب دانه های اشک گوشه چشمهایش را بازی میدادند.انگار هرسالی که گذشته بود خطی روی صورت رعنا انداخته بود.دستش که انار توی دستم را گرفت ،لحظه ای تاب نیاورد .انار روی سنگ تمام دانه هایش را پخش کرد.

_ببین یونس!حتی جسمم هم آرامش نداره...حق داری از دیدن چهرم تعجب کنی!اون نامرد هیچ چیز برای من نذاشت ...حتی جوونیمو ازم گرفت...من تموم آرامشمو توی همون روزا که اینجا بودم گذاشتم و رفتم.

_یادته رعنا...آنقدر آشفته بودی که تموم انارهایی که دونه کرده بودی با عصبانیت توی جوب ریختی...بعد دستاتو جلوی چشمهای من گرفتی وبا گریه گفتی:

_کف دستامو ببین یونس! ...آنقدر پشت پوست انار زدم و انار دون کردم که رنگ عوض کرده...برای چی؟برای  اینکه کارگاه فرشبافی آقا منصور فقط رنگ پوست انارهای باغ حبیب آقارو برای رنگ فرشهاش قبول داره.

درست همون موقع من هم به کف دستهایم نگاه کردم ،دیدم که تیغهای انار جای سالم نذاشتند.درست بعداز ظهرهمان روزبود که آقا منصور اون روسری ابریشمی سبز رنگ رابرات نشون آورد.

بدون اینکه حرفی بزند ،سمت جاده را گرفت و برای مینی بوسی که از پیچ تندجاده به سمت روستا پیچید،دست بلندکرد.

چشمهایم آروم آروم آب دانه های اناررا که کم کم گودی اسم حبیب اقا را روی سنگ پرمی کند،دنبال می کند.

شاید اشتباه کرده بودم،به سمت ماشین دویدم...خود رعنا بود که همان روسری سفید یادگار مادرش را روی سرش انداخته بود وکنار آقا منصور توی همان ماشین قرمز رنگ  نشسته بود.وقتی از پشت شیشه ماشین دست تکان داد،لبخندی نجیب و سرد صورتش را پوشوشانده بود.انگار سالها بزرگتر شده بود.

کوه های اطراف،هوای روستا را خیلی زود غروب می کنند.تمام لامپهای زرد تیربرقهای چوبی روشن شده اند.لامپ کوچک بالای در مدرسه را روشن می کنم وکلید را توی در می چرخانم که صدایی از دور به سمتم می آید:

_آقامعلم...آقامعلم...

صدای زهراست.کوچکترین شاگرد کلاس.آب دهانش را محکم فرو می دهد و از میون نفسهای تندش ،صدای کودکانه اش را به زحمت بیرون می کشد:

_سلام آقا معلم...این نونارو مادرم تازه پخته...به من گفت که براتون بیارم.

سکوتی محض همه جا را گرفته...آتش تنور خانه زهرا ،نور زردرنگی به فضای تاریک خانه اش داده است.کفشهایم را در می آورم و پاهایم را توی آب سرد حوض می گزارم.بوی نان تازه همه جا را پر کرده است.

پایان